گام های ماژور و مینور

تعریف گام: صداهایی که به صورت متصل میان فاصله‌ی اکتاو قرار دارند و ردیف منظم صداها را در بر می‌گیرند. مثلا گام دو از نت دو شروع می‌شود و پس از پیمودن درجات پی‌درپی به فاصله‌ی اکتاو می‌رسد.

نت‌های گام دارای درجات مختلفی هستند که عبارتند از:
درجه‌ اول (تونیک)، درجه دوم (روتونیک)، درجه سوم (میانی)، درجه چهارم (زیر نمایان)، درجه پنجم (نمایان)، درجه ششم (رو نمایان)، درجه هفتم (محسوس)، درجه هشتم (هنگام یا اکتاو)

گام‌های ماژور و مینور 

گام‌های ماژور: از هشت نت تشکیل شده که فاصله‌‌ی بین درجات سوم و چهارم و هفتم و هشتم نیم پرده و فاصله‌ی باقی درجات آن یک پرده باشد.

گام‌های مینور: از هشت نت تشکیل شده که فاصله‌ی بین درجات دوم و سوم و پنجم و ششم نیم پرده و فاصله‌ی باقی درجات آن یک پرده باشد.

گام‌های ماژور (دیزدار)

برای ساختن گام‌های ماژور دیزدار کافیست از گامی که داریم (مثلا گام دو ماژور) یک فاصله‌ی پنجم درست به سمت بالا حرکت کنیم تا بقیه‌ی گام‌های ماژور دیزدار را بسازیم. به عنوان مثال؛ ما از گام دو ماژور یک فاصله‌ی پنجم درست به سمت بالا حرکت می‌کنیم و به نت “سل” می‌رسیم، حالا از این نت براساس فواصل پرده و نیم پرده‌ای که در گام ماژور داریم گام سل ماژور را می‌سازیم، در اینجا بر روی نت فا یک علامت تغییر دهنده‌ی “دیز” قرار می‌گیرد که بر روی خطوط حامل نیز یک سر کلید دیز قرار داده می‌شود.

در شکل زیر، تمام گام‌های ماژور دیزدار را به همراه علامت‌های سر کلید آن‌ها مشاهده می‌کنید.

گام‌های ماژور (بمل‌دار)

برای ساختن گام‌های ماژور بمل‌دار کافیست از گامی که داریم (مثلا گام دو ماژور) یک فاصله‌ی چهارم درست به سمت بالا حرکت کنیم تا بقیه‌ی گام‌های ماژور بمل‌دار را بسازیم. به عنوان مثال؛ ما از گام دو ماژور یک فاصله‌ی چهارم درست به سمت بالا حرکت می‌کنیم و به نت “فا” می‌رسیم، حالا از نت فا بر اساس فواصل پرده و نیم پرده‌ای که در گام ماژور داریم گام فا ماژور را می‌سازیم، در اینجا بر روی نت سی یک علامت تغییر دهنده‌ی “بمل” قرار می‌گیرد که بر روی خطوط حامل نیز یک سر کلید بمل قرار داده می‌شود.

در شکل زیر، تمام گام‌های ماژور بمل‌دار را به همراه علامت‌های سرکلید آن‌ها مشاهده می‌کنید.

گام‌های مینور (دیزدار و بمل‌دار) 

برای ساختن گام‌های مینور دیز‌دار و بمل‌دار دقیقا مثل گام‌های ماژور دیزدار و بمل‌دار عمل می‌کنیم، به این صورت که برای ساختن گام‌های مینور دیزدار یک فاصله‌ی پنجم درست و برای ساختن گام های مینور بمل‌دار یک فاصله‌ی چهارم درست به سمت بالا حرکت می‌کنیم و بر اساس فواصل پرده و نیم پرده‌ای که در گام‌های مینور داریم گام‌های مینور دیزدار و بمل‌دار را می‌سازیم.

در شکل زیر، تمام گام‌های مینور دیزدار و بمل‌دار را به همراه علامت‌های سر کلید آن‌ها مشاهده می‌کنید.

گام‌های مینور دیزدار

گام‌های مینور بمل‌دار

انواع گام‌های ماژور و مینور 

گام‌های ماژور (هارمونیک و ملودیک): زمانی که از درجه‌ی ششم گام ماژور نیم‌ پرده‌‌ی کروماتیک کم کنیم به گام ماژور هارمونیک و زمانی که از درجه‌ی ششم و هفتم گام ماژور نیم پرده‌ی کروماتیک کم کنیم به گام ماژور ملودیک می‌رسیم.

گام‌های مینور (هارمونیک و ملودیک): زمانی که به درجه ی هفتم گام مینور نیم پرده‌ی کروماتیک اضافه کنیم به گام مینور هارمونیک، و زمانی که به درجه‌ی ششم و هفتم گام مینور نیم پرده‌ی کروماتیک اضافه کنیم به گام مینور ملودیک می‌رسیم.